11 października 2026 roku przeprowadziliśmy eksperyment stratosferyczny, podczas którego próbki materiałów wykorzystywanych w misji kosmicznej HYADES zostały wyniesione na wysokość niemal 35 km. Eksperyment został zorganizowany przez pracowników i doktorantów Wydziału Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Uniwersytetu Jagiellońskiego we współpracy z firmą AATC, realizującą misje balonowe w ramach programu StratOS.
Głównym celem eksperymentu zespołu HYADES było zbadanie wpływu warunków panujących w stratosferze na powierzchnię kryształów fluorku magnezu (MgF₂). Z materiału tego wykonujemy okienka optyczne przeznaczone do naszego teleskopu kosmicznego. Ze względu na pracę instrumentu w dalekim ultrafiolecie jakość i stan powierzchni tych elementów mają szczególne znaczenie. W ładunku znalazły się również próbki przeznaczone do innych badań powierzchniowych oraz urządzenia służące do testowania sensorów.
Balon wystartował z kamieniołomu Wapiennik w pobliżu Krakowa. Po około 73 minutach wznoszenia osiągnął wysokość 34938 m, gdzie nastąpiło pęknięcie jego powłoki. Ładunek opadł na spadochronie i wylądował w rejonie Gór Świętokrzyskich. Dzięki śledzeniu radiowemu został odnaleziony zaledwie 16 minut po lądowaniu, a próbki wróciły do laboratorium, gdzie będą poddane szczegółowym badaniom.
W tym samym czasie własny balon stratosferyczny z ładunkiem naukowym wypuścił również zespół AGH. Dzięki temu uzyskaliśmy wyjątkowe zdjęcia naszego ładunku podczas lotu, wykonane z drugiego balonu. Kamery umieszczone na pokładzie naszego eksperymentu zarejestrowały natomiast spektakularne widoki Ziemi i atmosfery z wysokości stratosferycznych oraz moment pęknięcia powłoki.
Eksperyment stanowi kolejny etap przygotowań materiałów i podzespołów optycznych do pracy w warunkach misji kosmicznej HYADES.
