Proponowana misja ESA klasy F wywodzi si\u0119 bezpo\u015brednio z projektu ERC Consolidator Grant (ID 101089312 HYADES, kierownik projektu: Micha\u0142 Drahus), rozpocz\u0119tego w lipcu 2023 roku. Projekt ten bada koncepcj\u0119 teleskopu kosmicznego zaprojektowanego specjalnie do bada\u0144 wody i jej sk\u0142adu izotopowego w kometach i planetoidach. Dzi\u0119ki niezr\u00f3wnanej czu\u0142o\u015bci na te sk\u0142adniki planowany satelita dostarczy rozstrzygaj\u0105cych odpowiedzi na niekt\u00f3re z najwa\u017cniejszych pyta\u0144 dotycz\u0105cych naszego najbli\u017cszego kosmicznego otoczenia.<\/p>\n
Po pierwsze, umo\u017cliwi wyznaczenie stosunku deuteru do wodoru w wodzie oko\u0142o stu komet r\u00f3\u017cnych typ\u00f3w, z niespotykan\u0105 dot\u0105d jednorodno\u015bci\u0105 i dok\u0142adno\u015bci\u0105 pomiar\u00f3w. Pozwoli to ostatecznie rozstrzygn\u0105\u0107 zagadk\u0119 kometarnego pochodzenia ziemskiej wody oraz ujawni\u0107 zwi\u0105zek mi\u0119dzy obecnymi rezerwuarami komet a pierwotnymi miejscami ich powstania w mg\u0142awicy s\u0142onecznej. Po drugie, satelita umo\u017cliwi niezwykle czu\u0142e badania kolejnych obiekt\u00f3w mi\u0119dzygwiazdowych przelatuj\u0105cych przez Uk\u0142ad S\u0142oneczny. Wyniki te bezpo\u015brednio przyczyni\u0105 si\u0119 do zrozumienia anomalii orbitalnych wyst\u0119puj\u0105cych przy braku widocznego py\u0142u, takich jak zaobserwowane w przypadku \u2018Oumuamua, a tak\u017ce \u015brodowisk narodzin i fizycznej natury tych cia\u0142. Wreszcie satelita umo\u017cliwi pierwszy zakrojony na szerok\u0105 skal\u0119 przegl\u0105d sublimacji lodu wodnego w oko\u0142o pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu planetoidach pasa g\u0142\u00f3wnego, zasadniczo zmieniaj\u0105c nasz\u0105 wiedz\u0119 o rezerwuarze lodu w jego zewn\u0119trznej cz\u0119\u015bci.<\/p>\n
Oczekuje si\u0119, \u017ce HYADES zwi\u0119kszy dotychczasowe pr\u00f3bki badanych obiekt\u00f3w we wszystkich trzech obszarach o rz\u0105d wielko\u015bci. Tak\u0105 skal\u0119 post\u0119pu zapewniaj\u0105 zazwyczaj misje klasy M, takie jak Plato czy Ariel \u2014 i to w obr\u0119bie zaledwie jednej kategorii obiekt\u00f3w.<\/p>\n
Podstaw\u0105 dzia\u0142ania HYADES jest wykrywanie i charakteryzowanie wody za po\u015brednictwem rodnika hydroksylowego (OH), powstaj\u0105cego w wyniku fotodysocjacji cz\u0105steczek wody po ich uwolnieniu z sublimuj\u0105cego lodu. Rodnik ten zapewnia wyj\u0105tkowe mo\u017cliwo\u015bci badania uwalniania wody z lodu oraz wyznaczania jej stosunku D\/H, oferuj\u0105c istotne przewagi nad innymi technikami: (1) du\u017c\u0105 jasno\u015b\u0107 emisji, (2) znikom\u0105 grubo\u015b\u0107 optyczn\u0105, (3) wewn\u0119trzn\u0105 sp\u00f3jno\u015b\u0107 pomiar\u00f3w oraz (4) ca\u0142kowit\u0105 odporno\u015b\u0107 na wp\u0142yw takich zjawisk jak zmienno\u015b\u0107 tempa uwalniania gazu. Udzia\u0142 zwi\u0105zk\u00f3w innych ni\u017c woda w produkcji OH jest przy tym znikomy, co czyni go doskona\u0142ym wska\u017anikiem obecno\u015bci wody.<\/p>\n
Zwyk\u0142y rodnik hydroksylowy i jego deuterowana odmiana b\u0119d\u0105 obserwowane za pomoc\u0105 silnych pasm emisyjnych w pobli\u017cu 310 nm. HYADES b\u0119dzie wyposa\u017cony w teleskop o \u015brednicy 50 cm i zaoferuje dwa tryby obserwacyjne: wysokorozdzielcz\u0105 spektroskopi\u0119 z d\u0142ug\u0105 szczelin\u0105 oraz obrazowanie o du\u017cej przepustowo\u015bci optycznej. Zestaw filtr\u00f3w w\u0105skopasmowych, umieszczonych we wsp\u00f3lnym kole filtrowym, pos\u0142u\u017cy do wyboru pasma podczas obrazowania oraz selekcji rz\u0119d\u00f3w widma podczas obserwacji spektroskopowych. Dzi\u0119ki dost\u0119pno\u015bci wielu filtr\u00f3w HYADES umo\u017cliwi r\u00f3wnie\u017c obserwacje izotopowej odmiany OH zawieraj\u0105cej rzadszy izotop tlenu, a tak\u017ce odmian izotopowych NH i CN, dostarczaj\u0105c niezwykle cennego kontekstu dla g\u0142\u00f3wnych cel\u00f3w naukowych misji.<\/p>\n
Realizuj\u0105c swoje ambitne cele, HYADES czerpie z dorobku misji ESA Giotto i Rosetta. Aby rozwin\u0105\u0107 to dziedzictwo, proponowana misja jako pierwsza we flotylli kometarnych sond ESA, obejmuj\u0105cej r\u00f3wnie\u017c przygotowywan\u0105 misj\u0119 Comet Interceptor, zastosuje zasadniczo nowe podej\u015bcie: badanie wielu obiekt\u00f3w z orbity oko\u0142oziemskiej zamiast odwiedzin pojedynczego cia\u0142a. Ponadto rozwinie dorobek Rosetty, umo\u017cliwiaj\u0105c obserwacje komety 67P w szerokim polu widzenia, co sprzyja dok\u0142adnemu wyznaczaniu stosunku D\/H.<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Proponowana misja ESA klasy F wywodzi si\u0119 bezpo\u015brednio z projektu ERC Consolidator Grant (ID 101089312 HYADES, kierownik projektu: Micha\u0142 Drahus), rozpocz\u0119tego w lipcu 2023 roku. Projekt ten bada koncepcj\u0119 teleskopu kosmicznego zaprojektowanego specjalnie do bada\u0144 wody i jej sk\u0142adu izotopowego w kometach i planetoidach. Dzi\u0119ki niezr\u00f3wnanej czu\u0142o\u015bci na te sk\u0142adniki […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":3106,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"footnotes":""},"class_list":["post-399","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t