Aktualności

21 października odbył się wykład w ramach cyklu popularnonaukowych wykładów „Bliżej Nauki” organizowanych na Wydziale Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Podczas wykładu Michał Drahus, kierownik misji HYADES, przedstawił cele naukowe projektu, wyzwania technologiczne stojące przed jego zespołem oraz sposób, w jaki badania w zakresie dalekiej ultrafioletu mogą otworzyć nowy rozdział w odkrywaniu naszego kosmicznego sąsiedztwa, w tym obiektów międzygwiezdnych przemierzających Układ Słoneczny. Abstrakt: Skąd wzięła się woda na Ziemi? Czy jej Dowiedz się więcej

Na kilka dni porzuciliśmy rytm codziennych obowiązków i przenieśliśmy się do Kościeliska, gdzie w cieniu tatrzańskich szczytów odbył się HYADES Workshop 2025. Cały zespół misji – wraz z zaproszonymi gośćmi – spotkał się pod jednym dachem, by w niemal rodzinnej atmosferze podsumować ostatnie dwa lata realizacji projektu i wspólnie nakreślić plany na najbliższą przyszłość. Niezapowiedzianym gościem spotkania okazał się nowo odkryty obiekt międzygwiazdowy 3I/ATLAS, dla którego zespół zebrał dane obserwacyjne z największych teleskopów na świecie. Dowiedz się więcej

9 czerwca odbyła się gala Laudacji Studenckich, podczas której społeczność studencka Wydziału FAIS UJ uhonorowała osoby szczególnie zasłużone dla środowiska akademickiego. Jesteśmy niezmiernie dumni, że w kategorii Mentor Studenta nagrodzony został dr hab. Tomasz Kawalec, główny fizyk misji HYADES. Tomasz zajmuje się doświadczalną fizyką atomową i jest cenionym nauczycielem akademickim na naszym wydziale. Studenci docenili jego wsparcie, otwartość oraz inspirującą postawę. Nazwa inicjatywy nawiązuje do tradycji wygłaszania laudacji, czyli mów pochwalnych na cześć zasłużonych osób.

Zespół HYADES pragnie serdecznie podziękować firmie BitComputer za dostarczenie serwera magazynująco-obliczeniowego specjalnie skonfigurowanego na potrzeby wysoko wydajnych obliczeń astronomicznych. Komputer został zakupiony w 2024 r. ramach grantu NCN Sonata BIS (nr 2016/22/E/ST9/00109) i został zaadaptowany na potrzeby misji HYADES w maju 2025 r. Zastosowane komponenty, takie jak nowoczesny procesor AMD Threadripper 7980X o 64 wysoko taktowanych rdzeniach, pamięć RAM  ECC o pojemności 256 GB oraz szybkie i niezawodne nośniki danych SSD (60 TB) i HDD Dowiedz się więcej

W dniach 10 – 15 lutego zespół misji HYADES przeprowadził pierwsze eksperymenty w synchrotronie Solaris, mające na celu zbadanie transmisji prototypu filtra gazowego – kluczowego elementu teleskopu kosmicznego HYADES, który jest rozwijany na UJ. W doświadczeniu wykorzystano krakowski synchrotron jako źródło światła o energii ok. 10 eV (zakres ultrafioletu próżniowego), zbliżone do tego, jakie będzie obserwowane przez satelitę z kosmosu. Wiązka została dostarczona przez nową stację końcową na linii badawczej URANOS, utworzoną specjalnie z myślą Dowiedz się więcej

Liderzy misji HYADES zakończyli niedawno strategiczną wizytę w Stanach Zjednoczonych, której celem było nawiązanie nowych współpracy z potencjalnymi partnerami oraz zabezpieczenie kluczowych komponentów instrumentu naukowego misji. Podczas podróży odbyli szereg spotkań z czołowymi instytucjami badawczymi oraz przedstawicielami przemysłu kosmicznego. Pierwszym przystankiem było Sensor Sciences LLC w rejonie Zatoki San Francisco, gdzie zespół spotkał się z założycielem firmy, Oswaldem Siegmundem, oraz kluczowymi pracownikami firmy, aby omówić wymagania dotyczące detektora dla HYADES. Po szczegółowych rozmowach technicznych firma Dowiedz się więcej

Witamy na pokładzie profesora Piotra Orleańskiego! Piotr jest elektronikiem, inżynierem systemów i dyrektorem Centrum Badań Kosmicznych PAN. W ciągu 40 lat pracy zdobył olbrzymie doświadczenie związane z budową satelitarnych instrumentów naukowych. Brał udział w ponad 20 misjach kosmicznych, w tym m.in.: Herschel (ESA) – teleskop kosmiczny w zakresie dalekiej podczerwieni, Solar Orbiter (ESA/NASA) – bliskie obserwacje Słońca w zakresie promieniowania rentgenowskiego BRITE – pierwsze polskie satelity naukowe dedykowane obserwacjom w zakresie widzialnym. Obecnie w przestrzeni Dowiedz się więcej

Z wielką radością informujemy, że dzięki bardzo owocnej współpracy z profesorem Jackiem Kołodziejem i dr Natalią Olszowską, opiekunami linii URANOS w synchrotronie Solaris, otrzymaliśmy bezpośredni dostęp do wiązki światła w zakresie wodorowej linii Lymann-a (około 10 eV). Dostęp ten jest wynikiem wprowadzenia istotnej modyfikacji w torze próżniowym i optycznym linii URANOS. Wiązka światła, ze względu na swoje duże natężenie, dobrą kolimację i szerokość spektralną, pozwoli na precyzyjne badania parametrów gazowego modułu absorpcyjnego, który jest sercem Dowiedz się więcej

Kometa C/2023 A3 (Tsuchinshan-ATLAS) zapewniła niezapomniane widowisko podczas wydarzenia Noc Komety, które odbyło się 19–20 października 2024 roku w Obserwatorium Astronomicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Twórcy projektu HYADES zaprosili na wspólne obserwacje, prelekcje i atrakcje plenerowe.  Spektakularny sukces wydarzenia Zainteresowanie obserwacjami komety Tsuchinshan-ATLAS przerosło najśmielsze oczekiwania, co potwierdzili tłumnie zgromadzeni goście – pasjonaci kosmosu w każdym wieku. Wydarzenie to okazało się jedną z największych imprez popularnonaukowych, jakie w ostatnich latach były organizowane w Obserwatorium Astronomicznym UJ. Niezwykłe obserwacje Wraz z Dowiedz się więcej

Czy życie na Marsie jest możliwe? Jakie to uczucie siedzieć na czubku załadowanej rakiety? Co Jeffrey Hoffman myśli o prywatnych misjach kosmicznych i co na to NASA? Te i inne pytania zdominowały debatę po zakończeniu wykładów w ramach wydarzenia Oddech Marsa i Eksploracja Kosmosu, które odbyło się 14 września 2024 roku na Wydziale Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Licznie zgromadzona publiczność miała okazję bezpośrednio rozmawiać z prelegentami, w tym z wyjątkowym gościem – Jeffreyem Hoffmanem, amerykańskim Dowiedz się więcej